Over de sector
Onder onze voeten liggen netwerken voor water en energie, riolering en bodemenergiesystemen. Ontdek ook de vakmensen en technieken voor boren, verbinden en grondwaterbeheersing, van voorbereiding tot beheer.
De vakgebieden
De ondergrondse infra omvat netwerken voor water en energie, riolering en gespecialiseerde technieken voor aanleg en grondwater. Ontdek onze tien vakgebieden: elk met eigen werkzaamheden, materialen en leerroutes. Op projecten komen deze vakgebieden vaak samen.
Deze zes vakgebieden draaien om de voorziening die wordt aangelegd en beheerd: van drinkwater en riolering tot kabelnetten en bodemenergiesystemen.
Ondergrondse kabels verbinden delen van het elektriciteitsnet met woningen en bedrijven. Stations verdelen de stroom over verschillende spanningsniveaus. Vakmensen leggen kabels aan, maken verbindingen en aansluitingen en vervangen bestaande onderdelen. Ook het opsporen van storingen en het uitbreiden van het netwerk horen bij dit werk.
Ontdek elektriciteitVia transport- en distributieleidingen bereikt drinkwater woningen en bedrijven. Het leidingnet verbindt de drinkwatervoorziening met de aansluitingen van gebruikers. Vakmensen leggen leidingen aan, vervangen bestaande netten, maken aansluitingen en verhelpen storingen. Zorgvuldig werken en het schoon houden van leidingen zijn daarbij belangrijk.
Ontdek drinkwaterGasleidingen verzorgen het transport en de distributie van gas naar gebruikers. Het netwerk bestaat uit leidingen, verbindingen en voorzieningen om de druk te regelen. Werkzaamheden zijn onder meer aanleg, vervanging, het maken van aansluitingen en het onderzoeken van lekkages. Veilig werken vraagt specifieke kennis en afspraken.
Ontdek gasWarmtenetten brengen warmte van een bron naar gebouwen. Vaak stroomt daarvoor warm water door een aanvoerleiding en keert afgekoeld water terug via een retourleiding. Vakmensen leggen geïsoleerde leidingen en aansluitingen aan, maken verbindingen en controleren deze. Onderhoud en herstel helpen het netwerk betrouwbaar te houden.
Ontdek warmteRiolering voert afvalwater af en kan ook regenwater afvoeren. Afhankelijk van het stelsel gebeurt dat gescheiden of samen. Leidingen, putten en pompen vormen onderdelen van dit systeem. Vakmensen leggen riolering aan, inspecteren en reinigen bestaande leidingen en voeren reparaties, renovaties of vervangingen uit.
Ontdek rioleringBodemenergiesystemen gebruiken de ondergrond voor verwarming en koeling. Open systemen werken met grondwaterbronnen; gesloten systemen met bodemlussen. Vakmensen brengen de ondergrondse voorzieningen en aansluitingen aan, controleren de werking en onderhouden het systeem. Ontwerp, aanleg en technisch beheer zijn verschillende richtingen binnen dit vakgebied.
Ontdek bodemenergieDeze vier vakgebieden beschrijven hoe werk wordt uitgevoerd of hoe de ondergrond wordt benut. Een bronboring kan deel uitmaken van een bodemenergiesysteem; bronbemaling kan nodig zijn bij rioolaanleg. Het zijn afzonderlijke vakken die op een project samenkomen.
Met HDD wordt een ondergrondse route geboord voor kabels of leidingen, bijvoorbeeld onder een weg of watergang. De boorploeg maakt een gestuurde boring, verruimt het boorgat en trekt de leiding of mantelbuis in. Voorbereiding, het volgen van de boorkop en het beheersen van het boorproces vragen specifieke kennis en samenwerking.
Ontdek HDDPE-lassers maken verbindingen in kunststof leidingsystemen voor verschillende toepassingen. Zij bereiden buizen en hulpstukken voor, voeren de verbinding uit met de passende lastechniek en leggen controles vast. Materiaalkennis, schone werkvlakken en zorgvuldig omgaan met apparatuur zijn belangrijk voor de kwaliteit van het leidingwerk.
Ontdek PE-lassenBronbemaling beheerst grondwater tijdelijk, zodat een bouwput of sleuf werkbaar blijft. Bemalers plaatsen filters, pompen en leidingen en controleren de installatie tijdens het project. Metingen, onderhoud en het opvolgen van storingen horen bij het werk. Na afloop wordt de bemaling volgens de projectafspraken afgebouwd.
Ontdek bronbemalingBij bronboringen maakt een boorploeg verticale boringen voor bijvoorbeeld waterbronnen, meetvoorzieningen of bodemlussen. Het werk omvat de inrichting van de boorlocatie, het volgen van bodemlagen en het aanbrengen en afwerken van de constructie. De registratie en oplevering maken duidelijk wat onder de grond is aangebracht.
Ontdek bronboringenOok telecom- en datakabels liggen in de ondergrond. Bij aanleg en onderhoud stemmen ploegen hun werkzaamheden af op de kabels en leidingen die al aanwezig zijn.
Samen verantwoordelijk
Van opdrachtgever tot specialist buiten: iedere organisatie heeft een eigen rol. Samen brengen zij kennis, mensen en materieel bij elkaar. Wie welke taak uitvoert, verschilt per netwerk en project.
Van plan tot beheer
Het werk omvat meer dan nieuwe aanleg. Bestaande netwerken vragen inspectie, onderhoud, herstel en vervanging. Deze vijf stappen laten zien hoe verschillende vakmensen samenwerken, van het eerste ontwerp tot jarenlang beheer.
De bestaande netwerken en omgeving worden onderzocht. Ontwerpers vergelijken mogelijke tracés en maken tekeningen en berekeningen. Zo ontstaat een plan dat past bij de vraag en de beschikbare ruimte.
Vergunningen, informatie over aanwezige kabels en leidingen, materiaal en planning worden afgestemd. Ook bereikbaarheid, veiligheid en contact met de omgeving vragen aandacht voordat de uitvoering begint.
De ploeg richt de werkplek in, graaft of boort en brengt kabels en leidingen aan. Specialisten maken verbindingen en aansluitingen. Niet ieder project vraagt om een open sleuf over het hele tracé.
Metingen en controles laten zien of het werk aan de afgesproken eisen voldoet. De ligging wordt vastgelegd en het netwerk wordt volgens de afspraken in gebruik genomen. Ook de omgeving wordt hersteld.
Na oplevering blijft het netwerk aandacht vragen. Beheerders laten inspecties uitvoeren, verhelpen storingen en plannen onderhoud of vervanging. Informatie uit de praktijk helpt bij volgende werkzaamheden.
Dit is geen vaste volgorde voor ieder project. Tijdens de uitvoering worden plannen bijgesteld en blijven ontwerp, voorbereiding en uitvoering op elkaar afgestemd.
Mensen en beroepen
In de ondergrondse infra werken mensen buiten, op kantoor en in de techniek. Het gaat om praktisch vakwerk, maar ook om voorbereiding, planning, veiligheid en samenwerking. Iedere functie stelt andere eisen aan kennis en verantwoordelijkheid.
Werkplekken inrichten, graven en kabels of leidingen aanleggen.
Verbindingen maken, installaties monteren en het werk controleren.
Ploegen aansturen, werkzaamheden afstemmen en de veiligheid bewaken.
Ontwerpen uitwerken en materiaal, planning en kosten voorbereiden.
Leren en ontwikkelen
Via een technische opleiding, werken en leren of een overstap vanuit ander werk. Wat je nodig hebt, verschilt per functie en werkgever. Praktijkervaring en gerichte scholing vullen elkaar aan; een certificaat vervangt niet automatisch een opleiding of begeleiding.
Combineer een opleiding met werk in de praktijk, bijvoorbeeld via BBL. Bekijk welke begeleiding een werkgever biedt en welke opleiding bij het werk aansluit.
Ontdek werken en lerenErvaring uit ander werk kan aansluiten bij een functie in de infra. Vergelijk de werkzaamheden en bespreek welke scholing en begeleiding je nodig hebt om te beginnen.
Verken zij-instroomVerdiep je vakkennis of onderzoek een functie met andere verantwoordelijkheden. Op de functiepagina’s lees je over leren en doorgroeien. De passende route hangt af van je ervaring en ambities.
Vergelijk functieprofielenBlijvende waarde
Bestaande netwerken vragen onderhoud, herstel en vervanging. Tegelijk worden elektriciteitsnetten uitgebreid, drinkwaterleidingen vernieuwd en warmtenetten ontwikkeld. Daarnaast vragen bodemenergiesystemen om aanleg en beheer en blijft grondwaterbeheersing belangrijk bij werk in de bodem. Daardoor draait het werk niet alleen om nieuwe aanleg, maar ook om zorgvuldig omgaan met wat er al ligt.
