Werkverantwoordelijke worden: opleiding, ervaring en aanwijzing

Hoe word je werkverantwoordelijke?

De route naar werkverantwoordelijke begint meestal in de praktijk. Je werkt eerst als monteur, eerste monteur of in een andere technische functie binnen elektra of gas. Daarna groei je door naar werk waarbij je meer overzicht houdt en verantwoordelijkheid draagt voor de voorbereiding en uitvoering.

Een opleiding tot werkverantwoordelijke is daarom vaak geen losse startersopleiding. Je bouwt eerst vakkennis op van het netwerk, het werk buiten en de samenwerking met collega’s. Je werkgever bepaalt vervolgens samen met jou welke opleiding, training en formele stappen nodig zijn voor het werkgebied.

Bekijk het functieprofiel van een werkverantwoordelijke als je eerst wilt weten of de functie bij je past.

Welke praktijkervaring helpt je verder?

Je hoeft niet vanuit precies dezelfde functie door te groeien. Wel helpt het als je al ervaring hebt met technisch werk in de ondergrondse infra. Je begrijpt dan beter wat er op een werkplek speelt en welke gevolgen een beslissing heeft voor monteurs, omgeving en netwerk.

Een goede basis is ervaring met:

• werkzaamheden aan kabels en leidingen;
• technische tekeningen, werkpakketten en planning;
• contact met monteurs, uitvoerders en opdrachtgevers;
• het voorbereiden of begeleiden van werkzaamheden;
• werken binnen elektra of gas.

Veel werkverantwoordelijken hebben eerder gewerkt als monteur, eerste monteur of uitvoerder. Vanuit die functies leer je het vak buiten kennen. De stap naar werkverantwoordelijke vraagt vooral dat je technische kennis kunt combineren met overzicht en duidelijke afspraken.

Welke opleiding en cursus passen bij deze functie?

De opleiding tot werkverantwoordelijke bestaat vaak uit functiegerichte scholing. Daarin leer je wat je verantwoordelijkheden zijn binnen het werkgebied van je werkgever. Een cursus voor werkverantwoordelijke kan dus verschillen per sector, netwerk en functie.

Let goed op het verschil tussen vier onderdelen:

• Opleiding: de leerroute waarin je kennis en vaardigheden opbouwt voor de functie.
• Training of cursus: een korter, gericht onderdeel van die leerroute.
• Certificaat: een bewijs dat je een opleiding of toets hebt afgerond.
• Aanwijzing: de formele toestemming van een organisatie om een bepaalde verantwoordelijke rol te vervullen.

Een certificaat betekent niet automatisch dat je ook aangewezen bent als werkverantwoordelijke. Een aanwijzing komt van de organisatie die verantwoordelijk is voor het werk en het netwerk. Die organisatie beoordeelt onder meer of je opleiding, ervaring en rol passen bij de werkzaamheden.

Wanneer hoort BEI bij je werkgebied?

Werk je aan of rond elektrische energienetten, dan kom je vaak de BEI tegen. BEI staat voor Bedrijfsvoering van Elektrische Installaties. Binnen dit werkgebied bestaan rollen en afspraken voor het veilig organiseren van werkzaamheden aan elektrische installaties.

Voor een werkverantwoordelijke in de elektra kan een BEI-gerichte opleiding of training onderdeel zijn van de route. Welke scholing nodig is, hangt af van het soort netwerk, de werkzaamheden en de eisen van de werkgever of opdrachtgever.

Kijk dus niet alleen naar de naam van een BEI WV-opleiding. Vraag ook welk werkgebied erbij hoort en of de opleiding aansluit op de functie waarin jij wilt doorgroeien.

Wanneer hoort VIAG bij je werkgebied?

Voor werkzaamheden aan gasnetten kom je vaak de VIAG tegen. VIAG gaat over het beheer en de bedrijfsvoering van gasinstallaties. Ook hier geldt dat de route voor een werkverantwoordelijke aansluit op het werkgebied waarin je werkt.

Wil je werkverantwoordelijke worden in gas, dan is technische ervaring met gasnetten een logische basis. Daarna kan een VIAG-opleiding of gerichte training volgen. De inhoud en toelating kunnen per werkgever, leercentrum en rol verschillen.

Twijfel je tussen elektra en gas? Kies niet alleen op basis van de opleidingstitel. Kijk vooral naar het werk dat je al kent en naar de richting waarin je ervaring wilt opbouwen. In het artikel werken als werkverantwoordelijke in elektra en gas vergelijk je die werkgebieden.

Wat betekent een aanwijzing als werkverantwoordelijke?

Een aanwijzing is geen diploma en ook geen standaardrecht dat je overal kunt meenemen. Het is een formele aanwijzing van een organisatie voor een bepaalde rol en een bepaald werkgebied.

Voordat een organisatie iemand aanwijst, kijkt zij doorgaans naar zaken zoals opleiding, praktijkervaring en de taken die bij de functie horen. De precieze beoordeling en voorwaarden kunnen verschillen. Vraag daarom bij een werkgever altijd welke aanwijzing bij de functie hoort en hoe het opleidingstraject is opgebouwd.

Hoe groei je door vanuit je huidige functie?

Als monteur kun je eerst werken aan meer technische zelfstandigheid en kennis van het netwerk. Als eerste monteur heb je vaak al meer ervaring met het afstemmen van werk en het begeleiden van collega’s. Als uitvoerder breng je juist planning, organisatie en contact met verschillende partijen mee.

Een praktische vervolgstap is:

1. Bepaal of je richting elektra of gas wilt.
2. Bespreek met je werkgever welke ervaring je nog moet opdoen.
3. Vraag welke opleiding voor werkverantwoordelijke bij het werkgebied past.
4. Controleer hoe de organisatie omgaat met certificaten en aanwijzingen.
5. Maak een plan waarin leren en praktijkwerk elkaar afwisselen.

Je kunt ook functies in de ondergrondse infra vergelijken als je nog tussen meerdere doorgroeirichtingen twijfelt.

Regel je de opleiding via een werkgever of leercentrum?

Veel vakmensen volgen een training voor werkverantwoordelijke via hun werkgever. Dat is logisch, omdat de opleiding moet passen bij het netwerk en de rol waarin je gaat werken. De werkgever kan praktijkervaring, begeleiding en de formele aanwijzing beter op elkaar laten aansluiten.

Ben je nieuw in de sector of wil je je eerst oriënteren? Bekijk dan relevante leercentra. Daar kun je onderzoeken welke technische leerroute aansluit op jouw ervaring. Via werkgevers in de ondergrondse infra zie je ook bij welke organisaties je jouw volgende stap kunt zetten.

Wil je direct kijken waar jouw ervaring past? Bekijk vacatures voor werkverantwoordelijken en let per vacature op het werkgebied, de gevraagde praktijkervaring en de opleidingsmogelijkheden.